2026.11.17

รีเซี๊ตโน๊ตบุกอิงบริษัทพอมัิเหลือ? สิ่งที่ PDPA คาดหวังเมื่อพันกันลาออกหรือคุนเครื่องเช่า

รีเซ็ตโน้ตบุ๊กบริษัทพอไหม? เมื่อไหร่รีเซ็ตพอ เมื่อไหร่ต้องลบแบบมีใบรับรองหรือทำลาย พร้อมเช็กลิสต์จัดการโน้ตบุ๊กเมื่อพนักงานลาออกหรือคืนเครื่องเช่า

Read in English

เมื่อพนักงานลาออก ขั้นตอนในออฟฟิศส่วนใหญ่มักเหมือนกัน ฝ่ายไอทีเก็บโน้ตบุ๊กคืน กดรีเซ็ตเครื่อง แล้วส่งต่อให้พนักงานใหม่ คืนบริษัทให้เช่า หรือเก็บขึ้นชั้นไว้ก่อน คำถามคือ รีเซ็ตโน้ตบุ๊กบริษัทพอไหม และ รีเซ็ตเครื่องลบข้อมูลได้จริงไหม คำตอบคือ ถ้าเครื่องยังอยู่ในบริษัท การรีเซ็ตที่ตั้งค่าถูกต้องบนเครื่องที่เข้ารหัสไว้อาจพอรับได้ แต่ถ้าเครื่องกำลังจะออกไปนอกการควบคุมของบริษัท ส่วนใหญ่ไม่พอ และต่อให้รีเซ็ตได้ผล คุณก็ไม่มีหลักฐานอะไรในมือเลย บทความนี้อธิบายว่าการรีเซ็ตบน Windows และ Mac ทำอะไรจริง ๆ ขาดตรงไหน และ PDPA คาดหวังอะไรจากบริษัทเมื่อพนักงานลาออกหรือครบสัญญาเช่าเครื่อง

รีเซ็ตโน้ตบุ๊กบริษัทพอไหม? คำตอบสั้น ๆ

ขึ้นอยู่กับว่าเครื่องจะไปไหนต่อ

  • ส่งต่อให้พนักงานคนอื่นในบริษัท: การรีเซ็ตแบบล้างไดรฟ์เต็มรูปแบบ บนเครื่องที่รู้แน่ว่าเข้ารหัสไว้ มักพอรับได้ ตราบใดที่บันทึกไว้ว่าเครื่องไหน ใครเป็นคนทำ และทำเมื่อไหร่
  • เครื่องออกนอกบริษัท (คืนบริษัทให้เช่า ขายต่อ ขายให้พนักงานที่ลาออก บริจาค หรือรีไซเคิล): ควรลบข้อมูลแบบมีใบรับรองที่ระบุหมายเลขซีเรียลของเครื่องนั้น และถ้าลบแล้วตรวจสอบไม่ผ่าน ให้ทำลายหน่วยเก็บข้อมูลทางกายภาพ
  • เครื่องเสีย เปิดไม่ติด หรือติดล็อก: รีเซ็ตไม่ได้ตั้งแต่แรก ต้องถอดหน่วยเก็บข้อมูลออกมาทำลาย หรือทำลายทั้งเมนบอร์ดถ้าหน่วยความจำบัดกรีติดบอร์ด

เหตุผลมาจากช่องโหว่สามเรื่อง คือ สิ่งที่การรีเซ็ตทิ้งไว้ สิ่งที่การรีเซ็ตพิสูจน์ไม่ได้ และสิ่งที่การรีเซ็ตไม่เคยแตะเลย

รีเซ็ตเครื่องลบข้อมูลได้จริงไหม: "Reset this PC" บน Windows ทำอะไรบ้าง

Windows 10 และ 11 มีตัวเลือกรีเซ็ตสองแบบ แบบ Keep my files จะลง Windows ใหม่แต่เก็บไฟล์ส่วนตัวไว้ จึงไม่ใช่การลบข้อมูลเลย ส่วนแบบ Remove everything จะลบไฟล์ แอป และการตั้งค่า และในตัวเลือกนี้ยังมีการตั้งค่าแยกอีกตัวชื่อ Clean data ที่ล้างไดรฟ์เพิ่มด้วย แต่ Clean data ไม่ได้เปิดไว้เป็นค่าเริ่มต้น คนที่กดรีเซ็ตต้องเลือกเอง ถ้าไม่ได้เลือก ไฟล์จะหายไปจากหน้าจอ แต่ข้อมูลเดิมจำนวนมากอาจยังค้างอยู่บนดิสก์

ต่อให้เปิด Clean data แล้ว หน้าช่วยเหลือของ Microsoft เองก็พูดตรง ๆ ว่าตัวเลือกนี้แค่ทำให้กู้ไฟล์ได้ยากขึ้น และฟังก์ชันลบข้อมูลนี้ออกแบบมาสำหรับผู้ใช้ทั่วไป ไม่ได้เป็นไปตามมาตรฐานการลบข้อมูลของภาครัฐและภาคอุตสาหกรรม ประโยคนี้ควรจำไว้ใช้เวลามีคนในบริษัทบอกว่าแค่รีเซ็ตก็พอแล้ว ถ้าสัญญา ลูกค้า หรือผู้ตรวจสอบของคุณคาดหวังมาตรฐานการลบข้อมูลที่ได้รับการยอมรับ การรีเซ็ตในตัวเครื่องไม่ได้อ้างว่าทำได้ถึงระดับนั้น

มีอีกสองเรื่องที่ทีมไอทีมักพลาด ถ้าเครื่องเข้ารหัสด้วย BitLocker อาจต้องใช้ recovery key เพื่อรีเซ็ตจากโหมดกู้คืน จึงควรเก็บหรือยืนยันคีย์ไว้ก่อนปิดบัญชีของพนักงาน และถ้าโน้ตบุ๊กมีไดรฟ์ภายในตัวที่สอง Windows จะล้างไดรฟ์นั้นก็ต่อเมื่อเลือกให้ลบไฟล์จากทุกไดรฟ์ด้วย

แล้ว MacBook ล่ะ?

Mac ที่ใช้ชิป Apple silicon หรือ Mac รุ่น Intel ที่มีชิป Apple T2 และใช้ macOS Monterey (12.0.1) ขึ้นไป จะมีเมนู ลบเนื้อหาและการตั้งค่าทั้งหมด (Erase All Content and Settings) ตามข้อมูลของ Apple คำสั่งนี้จะลบกุญแจเข้ารหัสที่ปกป้องข้อมูล ทำให้ข้อมูลผู้ใช้อ่านไม่ได้อีกในทางการเข้ารหัส และลบโวลุ่มอื่น ๆ บนเครื่องด้วย พร้อมทั้งออกจากระบบ Apple Account ของผู้ใช้และปิด Find My ให้ บนรุ่นเหล่านี้ถือเป็นวิธีที่แข็งแรง และดีกว่าวิธีเก่าที่ต้องลบดิสก์ใน Disk Utility แล้วลง macOS ใหม่ ซึ่ง Mac รุ่น Intel เก่าที่ไม่มีชิป T2 ยังต้องใช้วิธีนั้นอยู่

ปัญหาที่บริษัทเจอบ่อยกับ Mac ไม่ใช่ตัวการลบ แต่เป็น Activation Lock ถ้าพนักงานที่ลาออกล็อกอินด้วย Apple Account ส่วนตัวแล้วเปิด Find My ทิ้งไว้ เครื่องอาจยังล็อกกับบัญชีนั้นแม้ลบข้อมูลไปแล้ว ถ้าไม่มีรหัสของเขา หรือรหัสปลดล็อก (bypass code) ที่ระบบจัดการอุปกรณ์ของบริษัทเก็บไว้ คนต่อไปจะเปิดใช้งานเครื่องไม่ได้ ควรใส่ขั้นตอนปิด Find My หรือเก็บรหัสปลดล็อกไว้ในเช็กลิสต์วันสุดท้าย ก่อนพนักงานเดินออกจากออฟฟิศ

ทำไม SSD ทำให้ตัดสินยากว่า "ลบแล้ว" จริงหรือยัง

โน้ตบุ๊กสำหรับธุรกิจที่ขายในช่วงหลายปีหลังแทบทั้งหมดใช้ SSD และรุ่นบางเบาหลายรุ่นบัดกรีหน่วยความจำติดกับเมนบอร์ด SSD กระจายข้อมูลไปตามชิปแฟลชและมีพื้นที่สำรองที่ระบบปฏิบัติการเข้าถึงโดยตรงไม่ได้ การเขียนทับธรรมดาจากใน Windows จึงไม่อาจมั่นใจได้ว่าครอบคลุมทุกบล็อก ฟีเจอร์อย่าง TRIM อาจล้างข้อมูลที่ถูกลบไปบางส่วนในเบื้องหลัง แต่ไม่มีใครรับประกันได้ว่าไดรฟ์แต่ละตัวเหลืออะไรค้างอยู่

วิธีที่เชื่อถือได้สำหรับ SSD คือการสั่ง secure erase หรือ cryptographic erase ที่ตัวไดรฟ์ทำเองแล้วตรวจสอบผล หรือการทำลายหน่วยเก็บข้อมูลทางกายภาพ การเข้ารหัสช่วยได้มาก ถ้าเปิด BitLocker หรือ FileVault ตั้งแต่แรกและกุญแจถูกทำลาย ข้อมูลที่เหลือก็อ่านไม่ได้ แต่ปัญหาคือคุณต้อง รู้แน่ ว่าเปิดไว้ตลอดอายุการใช้งานของเครื่อง ถ้าไม่มีใครยืนยันได้จากระบบจัดการอุปกรณ์ ให้ถือว่าเครื่องนั้นไม่ได้เข้ารหัส สำหรับไดรฟ์แยกหรือไดรฟ์ที่ถอดจากโน้ตบุ๊กซึ่งลบข้อมูลไม่ได้ ใช้ บริการทำลายฮาร์ดไดรฟ์และ SSD ของเราได้

สิ่งที่การรีเซ็ตไม่เคยแตะ

  • บัญชีคลาวด์และข้อมูลที่ซิงก์ไว้ การรีเซ็ตไม่ได้ปิดอีเมล OneDrive Google Drive หรือ LINE ที่ล็อกอินค้างไว้ในอุปกรณ์อื่นของพนักงาน การปิดบัญชีเป็นอีกขั้นตอนหนึ่ง
  • ฮาร์ดดิสก์ภายนอก แฟลชไดรฟ์ และ SD card ที่พนักงานใช้สำรองหรือโอนไฟล์ มักเก็บไฟล์ที่ส่งออกมาซึ่งอ่อนไหวที่สุด และลืมง่ายที่สุด
  • การลงทะเบียนในระบบจัดการอุปกรณ์ โน้ตบุ๊กที่ลงทะเบียนใน Windows Autopilot หรือ Apple Business Manager ยังผูกกับองค์กรของคุณหลังรีเซ็ต ก่อนขาย คืน หรือบริจาค ควรปลดเครื่องออกจากระบบเหล่านั้น เพื่อไม่ให้เจ้าของคนต่อไปถูกดึงเข้าระบบของบริษัทคุณ
  • หลักฐาน การรีเซ็ตไม่ทิ้งบันทึกใด ๆ ว่าทำไปแล้ว ใช้วิธีไหน หรือทำเสร็จสมบูรณ์หรือไม่ ซึ่งเป็นจุดที่ PDPA ให้ความสำคัญที่สุด

รหัสผ่านที่บันทึกไว้เป็นตัวอย่างที่ชัดว่าทำไมเรื่องนี้สำคัญ เบราว์เซอร์และแอปเก็บข้อมูลล็อกอินที่เปิดระบบของบริษัทได้แม้พนักงานจะออกไปนานแล้ว บทความเรื่อง ข้อมูลการบินไทยและ AIMC รั่วจากล็อกอิน แสดงให้เห็นว่าล็อกอินที่ใช้งานได้เพียงชุดเดียวสร้างความเสียหายได้มากแค่ไหน

PDPA คาดหวังอะไรเมื่อพนักงานลาออก

โน้ตบุ๊กที่ใช้ทำงานในไทยแทบทุกเครื่องมีข้อมูลส่วนบุคคลอยู่ ทั้งรายชื่อลูกค้า ไฟล์ฝ่ายบุคคล ไฟล์เงินเดือน สำเนาบัตรประชาชนที่แนบมากับอีเมล และประวัติแชต ตามมาตรา 37 ของพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล บริษัทในฐานะผู้ควบคุมข้อมูลต้องมีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม และมีระบบลบหรือทำลายข้อมูลส่วนบุคคลเมื่อหมดความจำเป็นหรือพ้นระยะเวลาเก็บรักษา กฎหมายไม่ได้กำหนดว่าต้องใช้เครื่องมืออะไร แต่ถ้ามีข้อมูลรั่วจากโน้ตบุ๊กของอดีตพนักงาน คุณจะถูกถามว่าใช้กระบวนการอะไรและเก็บหลักฐานอะไรไว้ อ่านพื้นฐานทางกฎหมายเพิ่มได้ใน ข้อกำหนด PDPA เรื่องการทำลายข้อมูล

มีอีกขั้นตอนที่ต้องทำก่อนลบเสมอ คือตรวจว่ามีข้อมูลในเครื่องที่ต้องเก็บไว้หรือไม่ เอกสารที่กฎหมายหรือนโยบายกำหนดให้เก็บ หรือข้อมูลที่เกี่ยวกับคดีหรือการสอบสวนภายใน ควรคัดลอกไปเก็บในที่ที่บริษัทควบคุมก่อน การลบเครื่องที่ภายหลังกลายเป็นหลักฐานจะสร้างปัญหาอีกแบบหนึ่ง

คืนเครื่องเช่า: อ่านสัญญาก่อนรถมารับ

โน้ตบุ๊กเช่ามีความเสี่ยงเฉพาะตัว เพราะออกจากบริษัทพร้อมกันทีละมาก ๆ ตอนครบสัญญา ก่อนถึงวันคืน ให้ตรวจสัญญาสามเรื่อง ใครรับผิดชอบลบข้อมูล ใช้วิธีอะไร และคุณจะได้ใบรับรองแยกตามหมายเลขซีเรียลหรือไม่ ถ้าสัญญาไม่ได้เขียนไว้ ให้ถือว่าความรับผิดชอบยังอยู่ที่คุณ เพราะคุณคือผู้ควบคุมข้อมูล ผู้ให้เช่าบางรายยอมให้เก็บไดรฟ์ไว้ทำลายเอง บางรายต้องการเครื่องคืนครบชุด กรณีนั้นการลบข้อมูลแบบมีใบรับรองก่อนคืนเป็นทางที่ใช้ได้จริง ควรถามแต่เนิ่น ๆ เพราะไม่มีใครอยากนั่งลบข้อมูลโน้ตบุ๊กทั้งล็อตในคืนก่อนวันรับเครื่อง

เช็กลิสต์จัดการโน้ตบุ๊กเมื่อพนักงานลาออก

  1. เก็บโน้ตบุ๊กและของทุกอย่างที่มากับเครื่อง ทั้งสายชาร์จ ฮาร์ดดิสก์ภายนอก แฟลชไดรฟ์ พร้อมจดแท็กทรัพย์สินและหมายเลขซีเรียล
  2. เก็บข้อมูลที่ต้องเก็บ ตามนโยบายระยะเวลาเก็บรักษา แล้วปิดบัญชีของพนักงานและยกเลิกเซสชันที่ล็อกอินค้างไว้
  3. จัดการเรื่องล็อก ยืนยัน BitLocker recovery key ปิด Find My หรือเก็บรหัสปลดล็อก Activation Lock และบันทึกสถานะการเข้ารหัส
  4. ตัดสินใจว่าเครื่องจะไปไหน ถ้าส่งต่อภายในบริษัท ใช้การรีเซ็ตแบบล้างไดรฟ์บนเครื่องที่ยืนยันแล้วว่าเข้ารหัส ถ้าออกนอกบริษัท ใช้การลบแบบมีใบรับรอง หรือทำลายถ้าลบไม่ผ่าน
  5. ปลดเครื่องออกจาก Autopilot หรือ Apple Business Manager ถ้าเครื่องจะออกนอกบริษัท
  6. บันทึกผลแยกตามหมายเลขซีเรียล วิธีที่ใช้ วันที่ ผู้ดำเนินการ และใบรับรองถ้าใช้ผู้ให้บริการ ทุกหมายเลขซีเรียลที่ออกจากบริษัทควรมีใบรับรองกลับมาตรงกัน

สิ่งนี้มีความหมายกับคุณอย่างไร

การรีเซ็ตเป็นเครื่องมือ ไม่ใช่นโยบาย ใช้ได้เมื่อย้ายโน้ตบุ๊กระหว่างพนักงานในบริษัท โดยรู้แน่ว่าเครื่องเข้ารหัสไว้และมีบันทึกว่าทำอะไรไป แต่ไม่พอเมื่อเครื่องจะออกจากบริษัท เพราะ Microsoft เองบอกว่าการรีเซ็ตไม่เป็นไปตามมาตรฐานการลบข้อมูลของอุตสาหกรรม SSD ทำให้ตัดความเป็นไปได้เรื่องข้อมูลค้างได้ยาก และการรีเซ็ตไม่สร้างหลักฐานใด ๆ สำหรับเครื่องเหล่านั้น ให้ใช้การลบข้อมูลแบบมีใบรับรองที่ผูกกับหมายเลขซีเรียล และทำลายหน่วยเก็บข้อมูลเมื่อตรวจสอบการลบไม่ได้ ถ้าอยากรู้มุมของผู้ใช้ทั่วไป อ่าน ทำไมการรีเซ็ตเครื่องจึงไม่พอ สำหรับอุปกรณ์ส่วนตัว

บริการทำลายข้อมูลโน้ตบุ๊ก ของเราออกแบบมาสำหรับกรณีเหล่านี้โดยตรง ทั้งการลบข้อมูลแบบมีใบรับรองหรือการทำลายทางกายภาพ ใบรับรองการทำลายข้อมูลที่ระบุหมายเลขซีเรียล วิธีที่ใช้ และวันที่ของโน้ตบุ๊กแต่ละเครื่อง และตัวเลือกลบข้อมูลแล้วส่งเครื่องคืนพร้อมติดตั้ง Windows 11 หรือ Linux ใหม่ เพื่อนำกลับไปใช้งานต่อได้ เครื่องที่คุณไม่ต้องการคืน เราจะซ่อมแล้วมอบให้ฟรีกับคนที่ต้องการ หรือรีไซเคิลเป็นชิ้นส่วนถ้าใช้งานไม่ได้แล้ว เรามีบริการรับเครื่องในกรุงเทพฯ หรือส่งมาจากทุกที่ในประเทศไทยก็ได้ ส่วนการเปลี่ยนเครื่องทั้งล็อตหรือคืนเครื่องเช่าจำนวนมาก ใช้ บริการกำจัดสินทรัพย์ไอที ของเราได้ ขอใบเสนอราคาทันที หรือโทร 082-797-3702 ก่อนรอบพนักงานลาออกหรือคืนเครื่องเช่าครั้งถัดไป

บทความที่เกี่ยวข้อง

บริการทำลายข้อมูลโน้ตบุ๊ก กรุงเทพฯ

การทำลายที่ได้รับการรับรอง ปฏิบัติตาม PDPA ในกรุงเทพฯ

Learn More