2026.11.20

กำจัดอุปกรณ์ไอทีเก่าของสำนักงาน: แผนทีละขั้นเมื่อเปลี่ยนคอมพิวเตอร์และโน้ตบุ๊กชุดใหม่

แผนกำจัดอุปกรณ์ไอทีเก่าสำหรับออฟฟิศในไทยเมื่อเปลี่ยนคอมพิวเตอร์ชุดใหม่: ทำบัญชีเครื่อง แยกใช้ต่อ บริจาค หรือทำลาย ลบข้อมูลพร้อมใบรับรอง และส่งรีไซเคิลกับผู้ได้รับอนุญาต

Read in English

ออฟฟิศส่วนใหญ่ในกรุงเทพฯ เปลี่ยนคอมพิวเตอร์เป็นรอบ ๆ พอเครื่องใหม่มาถึง คอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะกับโน้ตบุ๊กเครื่องเก่าก็ถูกยกไปกองไว้ในห้องประชุมหรือห้องเก็บของ แล้วผ่านไปหลายเดือนกว่าจะมีคนถามว่าจะเอาไปทำอะไรต่อ การ กำจัดอุปกรณ์ไอทีเก่า ให้ถูกวิธีไม่ได้อยู่ที่การขนกล่องออกจากออฟฟิศ แต่อยู่ที่ข้อมูลข้างในเครื่อง ทั้งรายชื่อลูกค้า ไฟล์เงินเดือน แฟ้มฝ่ายบุคคล รหัสผ่านที่บันทึกไว้ และอีเมลย้อนหลังหลายปี บทความนี้วางแผนทีละขั้นสำหรับการกำจัดอุปกรณ์ไอทีเก่าของสำนักงานหลังเปลี่ยนคอมพิวเตอร์ชุดใหม่ ตั้งแต่การทำบัญชีรายการเครื่องไปจนถึงใบรับรองใบสุดท้าย เพื่อไม่ให้มีเครื่องไหนออกจากออฟฟิศไปพร้อมข้อมูลที่ยังอ่านได้

ทำไมการกำจัดอุปกรณ์ไอทีเก่าต้องมีแผน ไม่ใช่แค่ห้องเก็บของ

คอมพิวเตอร์ที่ปลดระวางแล้วถูกลืมง่าย เพราะไม่ใช่งานของใครอีกต่อไป และนั่นคือเหตุผลที่มันกลายเป็นความเสี่ยง กองเครื่อง "สำรอง" แทบไม่เคยถูกล็อกเก็บอย่างจริงจัง ไม่มีใครแน่ใจว่าเครื่องไหนลบข้อมูลแล้ว และมักมีบางเครื่องที่พนักงานขอเอากลับบ้าน ขายให้ร้านรับซื้อของเก่า หรือตกไปอยู่กับร้านที่รับปากว่าจะ "เคลียร์ให้" ทุกเครื่องเหล่านั้นอาจยังมีข้อมูลส่วนบุคคลที่บริษัทต้องรับผิดชอบอยู่

ตามมาตรา 37 ของพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล บริษัทในฐานะผู้ควบคุมข้อมูลต้องมีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม และมีระบบลบหรือทำลายข้อมูลส่วนบุคคลเมื่อหมดความจำเป็นหรือพ้นระยะเวลาเก็บรักษา กฎหมายไม่ได้กำหนดว่าต้องใช้เครื่องมืออะไร แต่ถ้ามีข้อมูลหลุดออกมาจากคอมพิวเตอร์ที่บริษัททิ้งไป คุณจะถูกถามว่าใช้กระบวนการอะไรและเก็บหลักฐานอะไรไว้ การฝ่าฝืนหน้าที่ตามมาตรา 37 ของผู้ควบคุมข้อมูลมีโทษปรับทางปกครองสูงสุด 3 ล้านบาท อ่านพื้นฐานทางกฎหมายเพิ่มได้ที่ ข้อกำหนด PDPA เรื่องการทำลายข้อมูล

กำจัดอุปกรณ์ไอทีเก่าทีละขั้น: แผนสำหรับการเปลี่ยนเครื่องรอบหน้า

แผนด้านล่างใช้ได้ทั้งออฟฟิศสิบคนที่เปลี่ยนคอมพิวเตอร์ไม่กี่เครื่อง และบริษัทที่ปลดระวางเครื่องหลายร้อยเครื่อง งานใหญ่ก็แค่มีเอกสารมากขึ้นเท่านั้น

ขั้นที่ 1: กำหนดคนรับผิดชอบ

ระบุคนหนึ่งคนที่รับผิดชอบอุปกรณ์ที่ปลดระวาง ตั้งแต่วันที่ถอดปลั๊กจนถึงวันที่เก็บใบรับรองใบสุดท้ายเข้าแฟ้ม ในบริษัทเล็กมักเป็นผู้จัดการสำนักงานหรือผู้ให้บริการไอทีภายนอก ในบริษัทใหญ่มักเป็นผู้จัดการฝ่ายไอที และควรให้ DPO รับรู้ด้วย จุดพลาดที่พบบ่อยที่สุดไม่ใช่เรื่องเทคนิค แต่เป็นช่องว่างระหว่างฝ่ายไอทีที่คิดว่าฝ่ายธุรการดูแลเครื่องเก่าอยู่ กับฝ่ายธุรการที่คิดว่าไอทีลบข้อมูลไปแล้ว

ขั้นที่ 2: ทำบัญชีรายการเครื่องตามหมายเลขซีเรียล

ก่อนจะย้ายอะไร ให้ลงรายการทุกชิ้นที่จะปลดระวาง ทั้งคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ โน้ตบุ๊ก เซิร์ฟเวอร์ ฮาร์ดดิสก์ภายนอก แฟลชไดรฟ์ มือถือ แท็บเล็ต อุปกรณ์เครือข่าย และเครื่องพิมพ์ แต่ละชิ้นให้บันทึกยี่ห้อ รุ่น หมายเลขซีเรียล รหัสทรัพย์สินถ้ามี แผนกหรือผู้ใช้เดิม และมีหน่วยเก็บข้อมูลหรือไม่ ใช้สเปรดชีตธรรมดาก็พอ รายการนี้คือแกนหลักของทั้งโครงการ เพราะตอนจบคุณจะต้องจับคู่หมายเลขซีเรียลทุกเครื่องกับใบรับรอง เครื่องไหนอยู่ในรายการแต่ไม่มีใบรับรอง คือเรื่องที่ยังค้างอยู่

อย่าลืมของที่หลุดง่าย เช่น คอมพิวเตอร์ที่มีไดรฟ์ตัวที่สอง เครื่องเก่าที่ถอดฮาร์ดดิสก์ออกมาใส่ลิ้นชักไว้แล้ว และโน้ตบุ๊กที่ยังอยู่กับพนักงานที่ลาออกไปหลายเดือนแล้ว

ขั้นที่ 3: แยกเครื่องเป็นใช้ต่อ บริจาค หรือทำลาย

คอมพิวเตอร์เก่าไม่ได้เป็นขยะทุกเครื่อง ให้แยกรายการออกเป็นสามกลุ่ม

  • ใช้ต่อภายในบริษัท: เครื่องที่ยังใหม่พอจะส่งต่อให้ทีมอื่น สาขา หรือห้องอบรม เครื่องกลุ่มนี้ยังต้องลบข้อมูลให้ถูกวิธีก่อนเปลี่ยนมือ และบันทึกว่าใครรีเซ็ตเมื่อไหร่
  • ออกจากบริษัทในสภาพใช้งานได้: เครื่องที่จะบริจาค ขายให้พนักงาน หรือคืนบริษัทให้เช่า กลุ่มนี้ต้องลบข้อมูลแบบมีใบรับรองแยกตามหมายเลขซีเรียลก่อนออกจากออฟฟิศ
  • เสีย ชำรุด หรือมีข้อมูลอ่อนไหวสูง: เครื่องที่เปิดไม่ติด ไดรฟ์ที่ลบข้อมูลไม่ผ่าน และเครื่องจากฝ่ายบัญชี ฝ่ายบุคคล หรือผู้บริหาร ถ้านโยบายบริษัทกำหนดไว้ กลุ่มนี้ควรทำลายหน่วยเก็บข้อมูลทางกายภาพ

ถ้ายังตัดสินใจไม่ได้ว่าอุปกรณ์แต่ละแบบควรลบหรือทำลาย ดูคู่มือ รับลบข้อมูลองค์กร: ลบแบบมีใบรับรอง ทำลายทิ้ง หรือทั้งสองอย่าง ที่แยกอธิบายตามประเภทอุปกรณ์

ขั้นที่ 4: ปิดบัญชีผู้ใช้ก่อนแตะตัวเครื่อง

การลบข้อมูลในเครื่องไม่ได้ปิดบัญชีที่เคยใช้บนเครื่องนั้น ก่อนล้างเครื่อง ให้จัดการอีเมล พื้นที่เก็บข้อมูลบนคลาวด์ และการเข้าสู่ระบบ LINE ของผู้ใช้ตามขั้นตอนพนักงานออกตามปกติ เก็บคีย์กู้คืน BitLocker ไว้ให้เรียบร้อย และสำหรับ Mac ต้องออกจาก Apple Account ของผู้ใช้และปิด Find My ก่อน ไม่อย่างนั้น Activation Lock อาจทำให้ Mac ที่ยังดีอยู่ใช้งานต่อไม่ได้ เมื่อยืนยันว่าลบข้อมูลแล้ว ให้ถอดเครื่องออกจากระบบจัดการอุปกรณ์และแดชบอร์ดแอนตี้ไวรัส เพื่อให้จำนวนไลเซนส์และทะเบียนทรัพย์สินตรงกับความจริง

ขั้นที่ 5: ลบหรือทำลายข้อมูล และเก็บหลักฐาน

นี่คือขั้นที่สำคัญที่สุด และเป็นขั้นที่คนอยากลัดมากที่สุด การลบไฟล์หรือฟอร์แมตไดรฟ์ไม่ได้ทำให้ข้อมูลหายไปจริง การรีเซ็ต Windows ช่วยได้บ้าง แต่ Microsoft เองก็ระบุว่าฟังก์ชันลบข้อมูลในตัวออกแบบมาสำหรับผู้ใช้ทั่วไป ไม่ได้เป็นไปตามมาตรฐานของภาครัฐหรืออุตสาหกรรม เราอธิบายช่องโหว่ไว้ใน รีเซ็ตโน้ตบุ๊กบริษัทพอไหม? คอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะมักจัดการให้ถูกวิธีได้ง่ายที่สุด เพราะถอดฮาร์ดดิสก์หรือ SSD ออกมาลบแบบมีการตรวจสอบ หรือทำลายทางกายภาพได้ ส่วนโน้ตบุ๊กที่หน่วยเก็บข้อมูลบัดกรีติดบอร์ดต้องใช้ความระมัดระวังมากกว่า

ไม่ว่าจะใช้วิธีไหน ผลลัพธ์ที่ต้องมีเป็นลายลักษณ์อักษรคือสิ่งเดียวกัน คือใบรับรองของแต่ละเครื่องที่ระบุหมายเลขซีเรียล วิธีที่ใช้ และวันที่ ใบรับรองที่จับคู่กับบัญชีรายการเครื่องได้ คือสิ่งที่คุณใช้แสดงต่อผู้ตรวจสอบ ลูกค้า หรือ สคส. หากมีคำถามในวันข้างหน้า

ขั้นที่ 6: ควบคุมการส่งต่อเครื่องทุกช่วง

ข้อมูลเสี่ยงที่สุดตอนที่อุปกรณ์อยู่ระหว่างขนย้าย เก็บเครื่องที่ปลดระวางไว้ในห้องที่ล็อกได้จนกว่าจะถึงวันรับ นับเครื่องเทียบกับบัญชีรายการตอนออกจากออฟฟิศ และให้มีใบส่งมอบที่ลงชื่อพร้อมรายการหมายเลขซีเรียล ถ้าผู้ให้บริการมารับเครื่อง ให้ถามก่อนว่าขนส่งและเก็บรักษาอย่างไรระหว่างรอจัดการข้อมูล และขอดูหลักฐานการทำลายสำหรับไดรฟ์ที่ถูกทำลายได้หรือไม่

ขั้นที่ 7: ส่งต่อให้ผู้รีไซเคิลที่ได้รับอนุญาต หรือให้เครื่องได้ใช้ต่อ

เมื่อข้อมูลหมดไปแล้ว ตัวเครื่องก็ยังต้องมีที่ไป เครื่องที่ยังใช้งานได้บริจาคให้โรงเรียน ครอบครัว หรือกลุ่มชุมชนได้ ซึ่งดีกว่าไปจบที่หลุมฝังกลบมาก ดูตัวเลือกได้ในบทความ บริจาคอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ไหนในกรุงเทพฯ และ โครงการมอบเครื่องฟรี ของเรา ซึ่งนำโน้ตบุ๊กและคอมพิวเตอร์ที่ลบข้อมูลแล้วและยังใช้งานได้ไปมอบให้คนที่ต้องการ ส่วนเครื่องที่ใช้ต่อไม่ได้ ควรส่งให้ผู้รีไซเคิลที่ได้รับอนุญาตจากกรมโรงงานอุตสาหกรรมให้คัดแยกและรีไซเคิลซากเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ (โรงงานลำดับที่ 105 และ 106) อย่าส่งให้คนรับซื้อของเก่าที่ไม่มีใบอนุญาตแม้จะสะดวกแค่ไหน เพราะคุณจะไม่รู้ว่าชิ้นส่วนไปอยู่ที่ไหน และไม่มีทางแน่ใจเรื่องข้อมูลอีกเลย

ขั้นที่ 8: ปิดแฟ้มงาน

ปิดงานด้วยการจับคู่หมายเลขซีเรียลทุกเครื่องในบัญชีรายการกับใบรับรอง หรือบันทึกการนำกลับมาใช้ภายในบริษัท เก็บบัญชีรายการ ใบส่งมอบ และใบรับรองไว้รวมกับเอกสาร PDPA ของบริษัท และสอบถามผู้ทำบัญชีว่าควรตัดจำหน่ายทรัพย์สินที่ปลดระวางอย่างไร ซึ่งเอกสารการกำจัดเหล่านี้ช่วยได้เช่นกัน

อุปกรณ์ที่ออฟฟิศมักลืม

ช่วงเปลี่ยนคอมพิวเตอร์เป็นโอกาสดีที่จะเคลียร์อุปกรณ์อื่นที่เก็บข้อมูลไปพร้อมกัน รายการที่เราเห็นถูกมองข้ามบ่อยที่สุดคือ

  • เครื่องพิมพ์มัลติฟังก์ชันและเครื่องถ่ายเอกสาร หลายรุ่นสำหรับสำนักงานเก็บงานสแกนและงานพิมพ์ไว้ในฮาร์ดดิสก์หรือหน่วยความจำแฟลชภายในเครื่อง ถ้าเป็นเครื่องเช่า ให้ขอคำยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรจากบริษัทให้เช่าว่าจะล้างหน่วยเก็บข้อมูลอย่างไรก่อนรับเครื่องคืน
  • เราเตอร์ ไฟร์วอลล์ และจุดกระจาย Wi-Fi เก็บไฟล์ตั้งค่า การตั้งค่า VPN และรหัสผ่านเครือข่ายไว้ ให้รีเซ็ตเป็นค่าโรงงานและบันทึกไว้ว่าทำแล้ว
  • NAS และเซิร์ฟเวอร์เก่า เซิร์ฟเวอร์ไฟล์เล็ก ๆ ในตู้หนึ่งเครื่องอาจมีข้อมูลส่วนบุคคลมากกว่าคอมพิวเตอร์ทั้งออฟฟิศรวมกัน
  • ฮาร์ดดิสก์ภายนอก แฟลชไดรฟ์ และเมมโมรีการ์ด ที่เก็บมาจากโต๊ะทำงานตอนย้ายของ
  • ฮาร์ดดิสก์ที่ถอดจากเครื่องเก่าแล้ว และทิ้งไว้ในลิ้นชักว่า "ไว้ค่อยจัดการ"

เรื่องนี้หมายความว่าอย่างไรสำหรับบริษัทของคุณ

ถ้าออฟฟิศของคุณเพิ่งเปลี่ยนคอมพิวเตอร์ หรือกำลังวางแผนจะเปลี่ยน ให้มองการกำจัดอุปกรณ์ไอทีเก่าเป็นโครงการเล็ก ๆ ที่มีจุดเริ่มและจุดจบ ไม่ใช่กองของในห้องเก็บของ มีคนรับผิดชอบหนึ่งคน ทำบัญชีตามหมายเลขซีเรียล ตัดสินใจว่าเครื่องไหนใช้ต่อ บริจาค หรือทำลาย จัดการข้อมูลก่อนเครื่องออกจากออฟฟิศ และเก็บใบรับรองของทุกเครื่องไว้ ถ้าทำแบบนี้ การเปลี่ยนเครื่องแต่ละรอบจะปิดความเสี่ยงจากข้อมูลเก่า แทนที่จะสร้างความเสี่ยงใหม่ขึ้นมาเงียบ ๆ และถ้ามีร้านรับซื้อของเก่าหรือผู้ค้ามาเสนอรับเครื่องเก่าไปฟรี ลองถามตัวเองว่าถ้าวันหนึ่งไดรฟ์ตัวใดตัวหนึ่งโผล่ขึ้นมา คุณจะมีหลักฐานอะไรในมือ

เราช่วยได้อย่างไร

บริการ กำจัดสินทรัพย์ไอที ของเราจัดการการเปลี่ยนเครื่องทั้งรอบได้ในงานเดียว เริ่มจากลบข้อมูลแบบมีใบรับรองก่อน ทำลายทางกายภาพเมื่อไดรฟ์ตรวจสอบแล้วไม่ผ่านหรือนโยบายของคุณกำหนด ออกใบรับรองการทำลายข้อมูลหรือใบรับรองการลบข้อมูลให้ทุกเครื่อง ระบุหมายเลขซีเรียล วิธีการ และวันที่ พร้อมรายงานบัญชีรายการฉบับเต็ม งานจำนวนมากตั้งแต่ 50 เครื่องขึ้นไป เราเข้าไปรับถึงออฟฟิศได้ และทีมหน้างานของเราช่วยถอดและขนย้ายคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ โน้ตบุ๊ก จอ เซิร์ฟเวอร์ และเครื่องพิมพ์เครื่องเก่าให้ได้ เรารับ ทำลายข้อมูลคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ และ ทำลายข้อมูลโน้ตบุ๊ก ในงานเดียวกัน ส่วนจอ คีย์บอร์ด สายไฟ เครื่องพิมพ์ และอุปกรณ์เครือข่าย ส่งผ่าน บริการกำจัดขยะอิเล็กทรอนิกส์ ในรอบรับเดียวกันได้ เราไม่ขายต่ออุปกรณ์ที่ปลดระวางแล้ว ทั้งเครื่องและชิ้นส่วน เครื่องที่ใช้งานได้นำไปบริจาคฟรี ส่วนที่เหลือนำไปรีไซเคิล

กำลังวางแผนเปลี่ยนคอมพิวเตอร์หรือโน้ตบุ๊กอยู่ใช่ไหม? ขอใบเสนอราคา หรือโทร 082-797-3702 เราช่วยเคลียร์อุปกรณ์เก่าพร้อมเอกสารที่แฟ้ม PDPA ของคุณต้องมี

บทความที่เกี่ยวข้อง

บริการทำลายข้อมูลบนเดสก์ท็อป กรุงเทพมหานคร

การทำลายที่ได้รับการรับรอง ปฏิบัติตาม PDPA ในกรุงเทพฯ

Learn More