Apple เตือนหัวหน้าพรรค 2 คนถูกสปายแวร์เล็งเป้า: บริษัทไทยควรจัดการมือถือผู้บริหารอย่างไร

Read in English

หัวหน้าพรรคสองคน กับคำเตือนเดียวกันบน iPhone

ภายในวันเดียวของสัปดาห์นี้ หัวหน้าพรรคการเมืองที่คนไทยรู้จักดีที่สุดสองพรรคออกมาเล่าเรื่องเดียวกัน คือได้รับการแจ้งเตือนจาก Apple ว่าโทรศัพท์ของตนตกเป็นเป้าหมายของสปายแวร์

วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์และอดีตนายกรัฐมนตรี ยอมรับว่าได้รับการแจ้งเตือนภัยจาก Apple เกี่ยวกับ iPhone ส่วนตัว ตามรายงานของ ไทยรัฐ เขานำเครื่องไปให้ผู้เชี่ยวชาญที่เคยรับมือการโจมตีลักษณะนี้ตรวจเบื้องต้นแล้ว ยังไม่พบร่องรอยว่าถูกเจาะสำเร็จ และได้เปิดโหมดล็อกดาวน์ (Lockdown Mode) ระหว่างรอการตรวจสอบเชิงลึก

วันถัดมา นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชนและผู้นำฝ่ายค้าน โพสต์ภาพหน้าจอ "การแจ้งเตือนภัยคุกคาม" ของตัวเอง ตามรายงานของ CNA ข้อความระบุว่า Apple ตรวจพบว่าเขากำลังตกเป็นเป้าหมายของการโจมตีด้วยสปายแวร์รับจ้าง (mercenary spyware) ที่พยายามเจาะ iPhone ซึ่งผูกกับบัญชี Apple ของเขาจากระยะไกล และน่าจะเลือกเป้าหมายเพราะ "ตัวตนหรือสิ่งที่คุณทำ" โดยมีการส่งคำเตือนถึงผู้ใช้ที่ตกเป็นเป้าหมายใน 110 ประเทศ

อะไรยืนยันแล้ว อะไรยังไม่ยืนยัน

เรื่องนี้ต้องระวังพอสมควร เพราะข่าวช่วงแรกหลายสำนักใช้คำว่า "เพกาซัส" แต่จนถึงตอนนี้ยังไม่มีใครยืนยันได้ว่าเป็นสปายแวร์ตัวไหน หรือใครอยู่เบื้องหลัง นายไชยชนก ชิดชอบ รมว.ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ให้สัมภาษณ์เมื่อ 3 พฤศจิกายนว่า นายอภิสิทธิ์พูดถึงมัลแวร์ ไม่ได้ระบุว่าเป็นเพกาซัส Apple เองก็ไม่ได้บอกว่าเป็นซอฟต์แวร์อะไร และยังไม่พบหลักฐานว่าเป็นเพกาซัส ตามรายงานของ ข่าวสด และ ไทยโพสต์ ฝั่งพรรคประชาชนตั้งข้อสังเกตว่าอาจเป็นฝีมือรัฐ ขณะที่โฆษกรัฐบาลยืนยันว่าข้อกล่าวหานี้ไม่มีมูล และไม่มีการจัดสรรงบประมาณจัดซื้อซอฟต์แวร์ลักษณะนี้

รมว.ดีอีระบุว่าจะนำเรื่องนี้เข้าที่ประชุมสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ในวันที่ 4 พฤศจิกายน และกระทรวงกำลังประสาน Apple เพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติม ส่วน น.ส.บุณย์ธิดา สมชัย รมช.ดีอี กล่าวว่าการแจ้งเตือนลักษณะนี้เกิดขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก ไม่ได้เกิดเฉพาะในไทย

ทำไมเรื่องนี้สำคัญเกินกว่าเรื่องการเมือง

Apple เองระบุว่าคนส่วนใหญ่จะไม่มีวันได้รับการแจ้งเตือนแบบนี้ สปายแวร์รับจ้างมีต้นทุนสูงมาก และใช้กับคนจำนวนน้อยมาก ส่วนใหญ่เป็นนักข่าว นักเคลื่อนไหว นักการเมือง และนักการทูต Apple บอกว่าการแจ้งเตือนนี้เป็นสัญญาณที่มีความเชื่อมั่นสูงและควรถือเป็นเรื่องจริงจัง พร้อมแนะนำให้ผู้ที่ได้รับเปิดโหมดล็อกดาวน์และขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ

เจ้าของธุรกิจไทยส่วนใหญ่คงไม่ได้อยู่ในกลุ่มเล็ก ๆ นั้น แต่ข่าวนี้ตอกย้ำสิ่งที่ทุกบริษัทรู้อยู่แล้วแต่ไม่ค่อยลงมือทำ นั่นคือมือถือในกระเป๋าของผู้บริหารมักเป็นแหล่งเก็บข้อมูลที่มีค่าที่สุดของทั้งองค์กร ในเครื่องเดียวมีทั้งกลุ่ม LINE กับลูกค้าและบอร์ด อีเมล แอปธนาคารและแอปชำระเงิน รูปสัญญาและบัตรประชาชน รหัสผ่านที่บันทึกไว้ และประวัติการโทรย้อนหลังหลายปี ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมจึงมีคนยอมจ่ายเงินหลายล้านเพื่อเจาะเข้าไป

คำแนะนำพื้นฐานที่ รมว.ดีอี ฝากถึงประชาชนในวันเดียวกันก็ควรฟังเช่นกัน นอกจากให้หมั่นเปลี่ยนรหัสผ่านและอย่ากดลิงก์โฆษณาแล้ว ท่านยังเตือนให้ระวังไวไฟและฮอตสปอตสาธารณะ และ การนำอุปกรณ์ไปซ่อมกับร้านที่ไม่น่าไว้วางใจ ข้อหลังนี้ถูกพูดถึงน้อยกว่าที่ควร มือถือที่ส่งไปเปลี่ยนจอ หรือเครื่องเก่าที่ถูกทิ้งไว้ในลิ้นชักหลังเปลี่ยนรุ่น อาจเปิดเผยข้อมูลได้มากกว่าการโจมตีระดับสูงเสียอีก

เรื่องนี้หมายความว่าอย่างไรสำหรับบริษัทของคุณ

ไม่มีบริษัทไหนซื้อความปลอดภัยจากสปายแวร์ระดับรัฐได้ และไม่มีอะไรในบทความนี้ที่จะหยุดผู้โจมตีที่เล็งเป้าใครสักคนไว้แล้ว สิ่งที่คุณควบคุมได้คือความเสี่ยงธรรมดาที่ใหญ่กว่ามาก คือมือถือและแท็บเล็ตของบริษัทถูกจัดการอย่างไรก่อนส่งซ่อม หลังเปลี่ยนเครื่อง หลังเกิดเหตุน่าสงสัย และเมื่อพนักงานลาออก

1. ให้ความสำคัญกับการแจ้งเตือน และตรวจสอบให้ถูกวิธี Apple ระบุว่าการแจ้งเตือนภัยคุกคามของจริงจะไม่ขอให้กดลิงก์ เปิดไฟล์ ติดตั้งแอป หรือขอรหัสผ่านและรหัสยืนยันตัวตน หากผู้บริหารได้รับ ให้ตรวจสอบด้วยการลงชื่อเข้าใช้ที่ account.apple.com แล้วติดต่อผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยก่อนทำอย่างอื่น
2. วางแผนไว้ก่อนว่าจะทำอย่างไรกับเครื่องที่ไม่ไว้ใจแล้ว หลายองค์กรเลือกเปลี่ยนเครื่องใหม่เมื่อมือถือเครื่องใดเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุด้านความปลอดภัย เมื่อการตรวจสอบเสร็จสิ้น เครื่องเก่ายังเก็บทุกอย่างไว้ครบ จึงต้องล้างข้อมูลแบบมีใบรับรองหรือทำลายหน่วยความจำทางกายภาพ ไม่ใช่แค่รีเซ็ตแล้วขายต่อในตลาดมือสอง
3. อย่าส่งมือถือไปซ่อมทั้งที่ข้อมูลยังอยู่ในเครื่อง สำรองข้อมูลและล้างเครื่องก่อนส่งออกจากมือ เลือกร้านซ่อมที่ตรวจสอบและรับผิดชอบได้ และจดบันทึกว่าใครถือเครื่องไว้เมื่อไร
4. ทำทะเบียนมือถือและแท็บเล็ตของบริษัท รู้ว่าผู้บริหารใช้เครื่องไหน ในเครื่องมีอะไร และเครื่องเก่าไปอยู่ที่ไหนหลังเปลี่ยนรุ่นแต่ละรอบ
5. ปิดงานให้ครบเมื่อมีคนลาออก ผู้บริหารและผู้จัดการที่ลาออกมักคืนมือถือและโน้ตบุ๊กที่ยังล็อกอินบัญชีบริษัทค้างไว้ อุปกรณ์เหล่านี้ควรผ่านบริการ ทำลายข้อมูลโน้ตบุ๊ก หรือล้างข้อมูลมือถือแบบมีใบรับรองก่อนส่งต่อให้คนอื่น

ภายใต้พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล บริษัทต้องจัดให้มีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสมกับข้อมูลส่วนบุคคลที่ถืออยู่ และหน้าที่นี้ไม่ได้จบลงเมื่ออุปกรณ์ถูกเก็บเข้าลิ้นชัก อ่านเพิ่มเติมเรื่อง ข้อกำหนด PDPA เกี่ยวกับการทำลายข้อมูล และเหตุผลที่ แค่รีเซ็ตเครื่องไม่พอ

เราช่วยอะไรได้บ้าง

บริการ ทำลายข้อมูลมือถือ และแท็บเล็ตของเราลบ LINE และแอปแชตอื่น ๆ แอปธนาคารและแอปชำระเงิน รหัสผ่านที่บันทึกไว้ รูปภาพ และเอกสารที่สแกนเก็บไว้อย่างถาวร พร้อมใบรับรองทุกเครื่อง คุณเลือกได้ว่าจะล้างข้อมูลแบบมีใบรับรองแล้วรับเครื่องคืน หรือทำลายหน่วยความจำทางกายภาพเพื่อความมั่นใจสูงสุด หากต้องการเคลียร์มือถือ โน้ตบุ๊ก และอุปกรณ์อื่นของบริษัทจำนวนมาก บริการ กำจัดสินทรัพย์ไอที ของเราดูแลทั้งล็อตพร้อมรายงานรายการอุปกรณ์ครบถ้วน เรารับเฉพาะอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เท่านั้น ไม่รับทำลายเอกสารกระดาษ

ข่าวสปายแวร์อาจเป็นพาดหัวใหญ่ แต่มือถือที่บริษัทของคุณเลิกใช้แล้วคือความเสี่ยงที่จัดการได้ตั้งแต่วันนี้ ขอใบเสนอราคาทันที หรือโทร 082-797-3702 เราจะดูแลให้มือถือและแท็บเล็ตเก่าของผู้บริหารและพนักงานถูกล้างหรือทำลายข้อมูลอย่างถาวร ก่อนที่ใครจะได้เห็นสิ่งที่อยู่ข้างใน

ที่มา: ไทยรัฐ (ภาษาอังกฤษ), อภิสิทธิ์ยอมรับได้รับแจ้งเตือนสปายแวร์จาก Apple (2 พ.ย. 2569) ; CNA/AFP, ผู้นำฝ่ายค้านไทยตกเป็นเป้าสปายแวร์ (3 พ.ย. 2569) ; ข่าวสด, ไชยชนกแจงปม "มาร์ค-เท้ง" โดนแฮก (3 พ.ย. 2569) ; ไทยโพสต์, ยังไม่พบหลักฐานเพกาซัส (3 พ.ย. 2569) ; Apple Support, เกี่ยวกับการแจ้งเตือนภัยคุกคามของ Apple